Ελληνική Αστυνομική Πεζογραφία: Ο αστυνόμος Μπέκας του Γιάννη Μαρή & άλλες ιστορίες

Ο Γιάννης Μαρής αποτελεί αναμφισβήτητα έναν από τους καλύτερους έλληνες συγγραφείς που ασχολήθηκε με την αστυνομική πεζογραφία. Το έργο του τεράστιο, καθώς έγραψε δεκάδες βιβλία και σενάρια καθ’όλη τη διάρκεια της ζωής του. Γεννήθηκε το 1916, σπούδασε νομικά και ασχολήθηκε εκτενώς με την δημοσιογραφία. Την πρώτη του εμφάνιση σαν συγγραφέας την έκανε το 1953 με το «Έγκλημα στο Κολωνάκι» που έμελε να τον καταξιώσει σαν έναν από τους πρωτοπόρους στο είδος του. Η απήχηση του ιδιαίτερου συγγραφικού του τύπου ήταν τεράστια, γι’ αυτό και παράλληλα με την δημοσιογραφία εξέδωσε δεκάδες βιβλία, ασχολήθηκε με κινηματογραφικά σενάρια αλλά και το θέατρο.

Η πρώτη εμφάνιση του Έλληνα Ηρακλή Πουαρό, αστυνόμου Μπέκα το 1959 σε σκηνοθεσία Τζανή Αλιφέρη και σενάριο Γιάννη Μαρή.

Ο Γιάννης Μαρής (ή Γιάννης Τσιριμώκος όπως ήταν το αληθινό του όνομα) κατάφερε να δημιουργήσει ήρωες ρεαλιστικούς και καθημερινούς, δίνοντας ιδιαίτερη βάση στην ατμόσφαιρα και στις καταστάσεις. Τον γοήτευε η παλιά αθηναϊκή αριστοκρατία, την οποία περιέγραφε συχνά στα βιβλία τους χρησιμοποιώντας χαρακτήρες που δεν λογάριαζαν τις συνέπειες των πράξεών τους, που ζούσαν μόνο για το πάθος και το χρήμα. Σε αντίθεση με αυτό τον τύπο ανθρώπων ο αστυνόμος Μπέκας, ο βασικός ήρωας των περισσότερων βιβλίων του Μαρή: ένας απλός, λαϊκός αστυνομικός με δυνατό μυαλό και καθημερινή εξωτερική εμφάνιση, ένας «θυμωμένος γάτος» όπως αναφέρει συχνά ο συγγραφέας. Ο αστυνόμος Μπέκας αποτελεί ένα τυπικό νουάρ ήρωα, προσαρμοσμένο όμως στην ελληνική πραγματικότητα του ’50 & του ’60. Ένας άνθρωπος που δεν φοβάται να τα βάλει με τα μεγάλα κεφάλια της αριστοκρατίας, που δεν λογαριάζει τους περιορισμούς των ανωτέρων του.

Μετά την έκδοση του βιβλίου του «Έγκλημα στο Κολωνάκι» από τις εκδόσεις Ατλαντίς, ακολουθεί έξι χρόνια αργότερα η μεταφορά του στον κινηματογράφο. Ο Ανδρέας Μπάρκουλης, η Μάρω Κοντού, η Κατερίνα Χέλμη και ο Χρήστος Τσαγανέας είναι μερικοί μόνο από τους ηθοποιούς που συμμετείχαν στην ταινία. Με το βιβλίο του αυτό ο Μαρής κατάφερε να πετύχει  μια σκοτεινή ατμόσφαιρα, εφάμιλλη με αυτή των νουάρ ταινιών του εξωτερικού, στήνοντας ένα μοιραίο παιχνίδι μεταξύ των ηρώων. Οι αντιθέσεις των χαρακτήρων συνθέτουν ένα παζλ ανθρώπινων τύπων, δείχνοντας την αντίθεση μεταξύ των απλών ανθρώπων και αυτών που ζούσαν εφήμερα και καταχρηστικά.

Ο αξεπέραστος Τίτος Βανδής στο ρόλο του αστυνόμου Μπέκα μαζί με τον Αλέκο Αλεξανδράκη στην ταινία "Έγκλημα στα Παρασκήνια" του 1960 σε σκηνοθεσία Ντίνου Κατσουρίδη

Τα βιβλία του «Ο δολοφόνος φορούσε σμόκιν», «Έγκλημα στα παρασκήνια», «Το καλοκαίρι του φόβου», «Η μελωδία του θανάτου», «ο θάνατος του Τιμόθεου Κώνστα» είναι ένα δείγμα μόνο από το μεγάλο του συγγραφικό έργο, τα οποία και ξεχωρίζω ιδιαίτερα. Πολλά από τα έργα του μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο, αλλά και στην τηλεόραση, τόσο στην κρατική όσο και στην ιδιωτική με γνωστούς ηθοποιούς και συντελεστές. Ένας μέρος μόνο των πολυάριθμων ταινιών αποτελούν: «Έγκλημα στα παρασκήνια» με πρωταγωνιστές τον αξεπέραστο Τίτο Βανδή στο ρόλο του αστυνόμου Γιώργου Μπέκα, την Αλέκο Αλεξανδράκη, την Ζωρζ Σαρή, την Μάρω Κοντού κ.α., «Αμφιβολίες (Το κόκκινο βάζο)», «Χωρίς Ταυτότητα» κ.λ.π. Στην τηλεόραση επίσης μεταφέρθηκε πλειάδα μυθιστορημάτων του, όπως «Η εξαφάνιση του Τζων Αυλακιώτη», «Μια γυναίκα από το παρελθόν», «Ο θάνατος του Τιμόθεου Κώνστα», ενώ τον ρόλο του αστυνόμου Μπέκα στις περισσότερες μεταφορές ερμήνευσε μοναδικά ο Σταύρος Ξενίδης. Πριν μερικά χρόνια μεταφέρθηκε στην ιδιωτική τηλεόραση ολόκληρο το έργο του Γιάννη Μαρή σε αυτοτελή επεισόδια με τον τίτλο «Οι ιστορίες του αστυνόμου Μπέκα» με τον Ιεροκλή Μιχαηλίδη στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Θα σας συνιστούσα να δείτε τόσο τις ταινίες, όσο και τις σειρές ή όσες υπάρχουν τώρα πια στο διαδίκτυο, μιας και η σκηνοθετική άποψη της εποχής που γυρίστηκαν (κατά βάση τη δεκαετία του ’80) συνθέτουν ένα μοναδικό σκηνικό σε συνδυασμό με τις ερμηνείες των ηθοποιών και την πλοκή του συγγραφέα.

Ο Ιεροκλής Μιχαηλίδης στο ρόλο του αστυνόμου Γεώργιου Μπέκα

Η συγγραφέας και ηθοποιός Ζωρζ Σαρή στο ρόλο της Θάλειας Χαλκιά στην ταινία "Έγκλημα στα Παρασκήνια"

Η ταινία "Αμφιβολίες" του 1964 σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Γρηγορίου πρόκειται για την μεταφορά του βιβλίου "Το κόκκινο Βάζο" του Γιάννη Μαρή με πρωταγωνιστή το Νίκο Κούρκουλο

Τις περισσότερες φορές η αστυνομική πλοκή του Γιάννη Μαρή ήταν το πρόσχημα. Αυτό που ήθελε να αναδείξει πρωτίστως ήταν οι ανθρώπινες σχέσεις, οι αληθινοί τύποι ανθρώπων, ο κοσμοπολίτικος τρόπος ζωής και οι αντιθέσεις στην νυχτερινή Αθήνα. Χρησιμοποίησε όλα όσα ήξερε από την δημοσιογραφική του εμπειρία, με αποτέλεσμα να φτιάξει ιστορίες που εξάπτουν την φαντασία του αναγνώστη, αλλά και να δημιουργούν την κατάλληλη αγωνία για την έκβαση των γεγονότων. Συχνά τους πρωταγωνιστικούς ρόλους στα μυθιστορήματά του αναλαμβάνουν εφοπλιστές, καλλιτέχνες, ηθοποιοί και επιχειρηματίες, αλλά και άνθρωποι λαϊκοί, οι οποίοι είτε επιθυμούν εφήμερη δόξα, είτε χρήματα και ακριβή ζωή. Το έργο του Γιάννη Μαρή είναι ανεξάντλητο, και θα μπορούσα να γράφω σελίδες ολόκληρες για το μοναδικό ταλέντο που είχε να μεταφέρει στο χαρτί αλλά και στη μεγάλη οθόνη όλον αυτόν τον σκοτεινό κόσμο, την αστείρευτη αστυνομική πλοκή και την δύναμη της φαντασίας του. Η «σχολή» που δημιούργησε έχει μέχρι και σήμερα φανατικούς οπαδούς, μέλος της οποίας δηλώνω και εγώ μεταξύ άλλων. Ξέρω ότι για πολλούς η αστυνομική πεζογραφία δεν είναι το είδος της λογοτεχνίας που ενδιαφέρει, μιας και για πολλά χρόνια στην Ελλάδα δεν υπολογιζόταν ιδιαίτερα. Όμως προτείνω να ρίξετε μια ματιά, είτε στα βιβλία του εάν σας αρέσει το διάβασμα, είτε στις μεταφορές του στον κινηματογράφο και δεν θα χάσετε. Στο κάτω-κάτω όλοι σας έχετε ακουστά τον αστυνόμο Μπέκα…

Άκης

About these ads
This entry was posted in Διαβάσαμε and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s